De amputatie

In ons land worden per jaar meer dan tweeduizend beenamputaties verricht. Juiste cijfers over hand en armamputaties zijn (momenteel nog) niet beschikbaar. De meeste mensen die een dergelijke operatie ondergaan, zijn ouder dan zestig jaar. Bij deze groep is amputatie over het algemeen noodzakelijk door bloedcirculatiestoringen. Op jongere leeftijd ontstaan deze door een ongeluk of een kwaadaardige aandoening. Een amputatie kan op verschillende hoôgten ?ôrden uitgevoerd: S op het niveau van enkel en voet o onder de knie o door de knie o door de heup o boven de heup Een amputatie kan worden uitgevoerd door een algemeen chirurg, een vaatchirurg of door een orthopedisch chirurg. De prothesemaker Het maken van een prothese is precisiewerk Omdat geen twee mensen hetzelfde zijn, moet iedere prothese op maat worden gemaakt. De prothese moet het geamputeerde been zo goed mogelijk vervangen. Het vakmanschap van de prothesemaker voor de patiënt is dan ook van enorm belang. Vooral de koker waar de stomp in komt te zitten moet bij iedereen zorgvuldig worden aangemeten.

De chirurg

Amputatie is een ernstige, onherroepelijke ingreep Ook voor een chirurg is amputatie een heel moeilijke beslissing. Het is een ingreep die alleen wordt gedaan als het echt niet anders kan. Hoe ziet een chirurg een dergelijke ingreep? Een gesprek maakte dat duidelijk. Wanneer een amputatie? “Tachtig procent van de amputaties is een gevolg van vaatziekten. Speciaal voor deze patiënten geldt, dat ze vaak al lang in behandeling zijn en dat we echt alles hebben geprobeerd, maar dat amputatie nu toch echt noodzakelijk is.” Is voorlichting door de arts belangrijk? “Ja, en dat kan ik niet genoeg benadrukken. De patiënt moet overtuigd worden van de noodzaak van de operatie. Als hij dat inziet, is de kans op een spoedig herstel het grootst.” Kunt u iets over de operatie zelf vertellen? “Over de operatie zelf valt eigenlijk weinig te zeggen. De ingreep duurt een half uur tot een uur. Het hangt van de toestand van de patiënt af waar precies wordt geamputeerd. Zo kan er een onderbeen-, bovenbeen- of knie-amputatie worden uitgevoerd. We amputeren zo laag mogelijk. Ook weer niet te laag, omdat dit tot grote moeilijkheden bij het dragen van een prothese kan leiden. Daar moet je als chirurg terdege rekening mee houden.” Is uw taak na de operatie beëindigd? “Nee, zeker met. De patiënt moet na de amputatie goed worden gecontroleerd. Dat is de tweede taak van de chirurg. Persoonlijk controleer ik altijd samen met de revalidatie-arts, de prothesemaker en de fysiotherapeut. Ik kijk dan of de ‘stomp’ goed geneest en goed ingezwachteld wordt. Dat inzwachtelen is nodig om een goede vorm te krijgen.”

U zei dat u na de amputatie nog wel eens pijn had “Inderdaad, na de amputatie had ik nog enige tijd last van plotseling optredende pijn. Heel vervelend, maar overkomelijk.” De pijn waar deze man over spreekt is de zogenaamde ‘fantoompijn’. Andere zenuwpijn treedt ook later vaker plotseling op, maar verdwijnt na kortere of langere tijd meestal ook onverwachts. Een eenvoudige pijnstiller is vaak voldoende. Het nieuwe leven met een prothese lukt! Zoals het ook deze prothesegebruiker is gelukt. Deze man overwon zijn problemen en leeft grotendeels net zo gewoon als ieder ander. Een ervaring waarover u straks kunt meepraten.